Kiedy winorośl zaczyna kwitnąć i po czym to poznać?
Winorośl kwitnie zwykle od połowy maja do końca czerwca, choć na najcieplejszych stanowiskach pierwsze kwiatostany mogą pokazać się już w połowie kwietnia. To, kiedy kwitnie winorośl, zależy przede wszystkim od mikroklimatu, nasłonecznienia i przebiegu wiosny.
Pąki otwierają się, gdy średnia temperatura przekroczy 8-10 stopni Celsjusza. Od tego momentu do początku kwitnienia mija zwykle od 45 do 90 dni. Pod koniec maja roślina zaczyna przygotowywać się do kwitnienia.
Same kwiaty łatwo przeoczyć. Są drobne i pięciopłatkowe, zebrane w podłużne, zielonkawe kwiatostany, które wydzielają delikatny zapach. Kwitnienie winorośli jest prawie niewidoczne dla oka.
Zapylenie następuje, gdy pyłek opadnie na wilgotne znamię słupka. Wtedy pracę wykonują pszczoły i trzmiele, a po zapyleniu powstają zawiązki przyszłych owoców.
Kwitnienie winorośli trwa krótko, około 10-12 dni, choć w chłodniejszym sezonie może rozciągnąć się od jednego do trzech tygodni. Deszcze i chłody wydłużają ten okres i obniżają jego skuteczność.
Krzewy, które regenerują się po przemarznięciu, kwitną później, zwykle w pierwszej połowie lipca. Jeśli twoja winorośl stoi w tym roku bez kwiatów, sprawdź najpierw, czy nie odbiła od nowa po zimowych uszkodzeniach.
Do kwitnienia winorośl potrzebuje temperatury od 18 do 30 stopni Celsjusza, pogody bez deszczu i umiarkowanej wilgotności gleby. Chłód lub deszcz w tym czasie zmniejszają plon. Duże wahania temperatur, długotrwałe opady albo susza prowadzą do słabszego zawiązywania owoców.
Deszcz i silny wiatr mogą też uniemożliwić zapylenie wszystkich kwiatów, co jesienią oznacza mniejszy zbiór. Winorośl źle znosi zalegającą wodę, a ciężkie, zalewowe podłoża powodują chlorozę liści, czyli blednięcie blaszek między nerwami.
Miejsce ma znaczenie. Winorośl powinna rosnąć w słońcu i osłonie od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku, gdzie gromadzi się dużo ciepła.
Zanim pojawią się kwiatostany, wstrzymaj nawożenie azotowe. Nadmiar azotu utrudnia zawiązywanie owoców, a niedobór działa tak samo niekorzystnie. Nawożenie w tym okresie po prostu odstaw.
Pod koniec maja lub na początku czerwca zrób selekcję latorośli i kwiatostanów. Wyłamujesz najpierw pędy bez zawiązków kwiatostanów.
Od tygodnia przed kwitnieniem do dwóch tygodni po nim możesz wyłamać pasierby przy latorośli. Uszczykiwanie wierzchołków latorośli bezpośrednio przed kwitnieniem hamuje na kilka dni ich wzrost i poprawia odżywianie kwiatostanów.
Jeśli planujesz oprysk przeciw szarej pleśni, wykonaj go bezpośrednio przed kwitnieniem. Środek i dawkę weź z etykiety.
Od czego zależy termin kwitnienia i dlaczego w twoim ogrodzie może być inaczej?
Krzew winorośli właściwej (Vitis vinifera) zakwita w różnym momencie nawet w dwóch ogrodach oddalonych o kilka kilometrów. Decydują mikroklimat, nasłonecznienie i przebieg wiosny. Na najcieplejszych stanowiskach kwiatostany mogą pojawić się już w połowie kwietnia.
Zanim winorośl zakwitnie, pąki muszą pęknąć. Otwierają się, gdy średnia temperatura przekroczy 8-10 stopni Celsjusza. To pierwszy sygnał, że sezon ruszył i pora przyjrzeć się krzewowi.
Pod koniec maja winorośle przygotowują się do kwitnienia, a kwiatostany widać już pod liśćmi. Wtedy właśnie rozstrzyga się większość tego, co zbierzesz jesienią.
Na termin wpływa też historia krzewu. Jeśli twoja winorośl startuje z opóźnieniem, nie porównuj jej do sąsiedniej.
Duże znaczenie ma samo miejsce. Winorośl powinna rosnąć w słońcu i osłonie od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku, gdzie gromadzi się ciepło. Takie stanowisko pod winorośl przyspiesza start wegetacji i chroni kwiaty przed chłodem.
Przy planowaniu uprawy winorośli pamiętaj, że gleba działa wolniej niż ściana. Winorośl źle znosi zalegającą wodę, a ciężkie, zalewowe podłoża powodują chlorozę liści. Zanim zdecydujesz o sadzeniu winorośli, sprawdź, czy woda po deszczu nie stoi w dołku.
Temperatura a kwitnienie to nie tylko kwestia ciepła. Optymalne warunki kwitnienia to pogoda bez deszczu i umiarkowana wilgotność podłoża. Susza i nadmiar wody w glebie szkodzą roślinie tak samo.
Deszcz lub silny wiatr podczas kwitnienia mogą uniemożliwić zapylenie wszystkich kwiatów. Jesienią oznacza to mniejszy zbiór. Chłód i opady wydłużają też samo kwitnienie i obniżają jego skuteczność.
Dlatego nie da się podać jednej daty dla całej Polski. Sprawdź swoje stanowisko, obejrzyj pąki i zapisz, kiedy w tym roku ruszyły. Za rok ten zapis będzie twoim najlepszym terminarzem.

Co robić tuż przed kwitnieniem, żeby nie zaszkodzić przyszłym gronom?
Zanim pąki ruszą, obejrzyj krzew od dołu. Winorośl źle znosi wodę stojącą w glebie, a ciężkie, zalewowe podłoże kończy się chlorozą liści, czyli blednięciem blaszek między nerwami.
Jeśli w twoim ogrodzie po deszczu długo stoi kałuża, popraw drenaż albo przesadź krzew na wyniesione miejsce. Samego terminu nie przyspieszysz, ale możesz mu nie przeszkadzać.
Miejsce ma znaczenie równie duże jak ziemia. Winorośl lubi słońce i osłonę od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku, gdzie zbiera się ciepło.
Wiatr potrafi zniszczyć kwiaty w kilka godzin, a chłodna ściana opóźnia start pąków. Wybierz stanowisko ciepłe i zaciszne, zanim zaczniesz planować cięcie winorośli na kolejny sezon.
Na kilka dni przed kwitnieniem uszczknij wierzchołki latorośli. Skrócenie trzech górnych węzłów, czyli około 30 cm, hamuje wzrost pędów na krótko i poprawia odżywianie kwiatostanów.
To zabieg, który robisz raz, a nie powtarzasz co tydzień. Krzew przestaje pchać zieleń w górę i kieruje siłę do kwiatów.
W tym samym czasie możesz wyłamać pasierby przy latorośli. Od tygodnia przed kwitnieniem do dwóch tygodni po nim to najlepsze okno, bo oczka zimowe nie powinny wtedy wybić.
Pod koniec maja lub na początku czerwca przejrzyj też pędy i usuń najpierw te bez zawiązków kwiatostanów. Zostawiasz tylko to, co ma szansę na owoce.
Nawożenie azotowe wstrzymaj już bezpośrednio przed kwitnieniem. Nadmiar azotu utrudnia zawiązywanie owoców, a niedobór działa tak samo źle, więc nie dokarmiaj na zapas.
Jeśli planujesz oprysk przeciw szarej pleśni, zrób go właśnie teraz, przed kwitnieniem. Środek zabezpiecza wtedy również przed mączniakiem prawdziwym. Dawkę i okres karencji weź z etykiety.
Jutro rano obejrzyj wierzchołki latorośli i sprawdź, czy w ziemi nie stoi woda. To dwie rzeczy, które możesz poprawić od razu.
Jak pielęgnować winorośl w trakcie kwitnienia krok po kroku?
Zanim chwycisz za sekator, obejrzyj krzew. Kwiatostany są zielonkawe, drobne i zebrane w podłużne grona, więc łatwo je przeoczyć wśród liści. To normalne, bo kwitnienie winorośli jest prawie niewidoczne dla oka. Zapylenie zachodzi wtedy, gdy pyłek opadnie na wilgotne znamię słupka.
Prace w okresie kwitnienia zaplanuj według kolejności. Krzew nie lubi pośpiechu, a każdy zabieg wykonany w złym momencie kosztuje więcej niż jego brak.
- Obejrzyj pąki i kwiatostany, zanim cokolwiek dotkniesz. Sprawdź, czy grona są zdrowe i czy nie ma na nich oznak choroby.
- Wyłam pasierby przy latorośli. Rób to w oknie od tygodnia przed kwitnieniem do dwóch tygodni po nim, żeby nie wybiły oczka zimowe.
- Usuń pędy bez zawiązków kwiatostanów. Selekcję latorośli i kwiatostanów wykonujesz pod koniec maja lub na początku czerwca.
- Uszczykuj wierzchołki latorośli bezpośrednio przed kwitnieniem. Zabieg hamuje na kilka dni wzrost pędów i poprawia odżywianie kwiatostanów.
- Wstrzymaj nawożenie azotowe przed kwitnieniem i w jego trakcie. Nadmiar azotu utrudnia zawiązywanie owoców, a niedobór też szkodzi.
- Wykonaj oprysk przeciw szarej pleśni bezpośrednio przed kwitnieniem. Preparat zabezpiecza dodatkowo przed mączniakiem prawdziwym, a dawkę i okres karencji bierzesz z etykiety.
W czasie kwitnienia o plonie decyduje pogoda. Chłód lub deszcz zmniejszają plon, a deszcze i chłody wydłużają kwitnienie i obniżają jego skuteczność. Silny wiatr może uniemożliwić zapylenie wszystkich kwiatów, co jesienią oznacza mniejszy zbiór.
Duże wahania temperatur, długotrwałe deszcze lub susze prowadzą do słabszego zawiązywania owoców. Winorośl źle znosi zalegającą wodę, a ciężkie i zalewowe podłoża wywołują chlorozę liści. Krzew posadź w miejscu słonecznym i osłoniętym od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku, gdzie gromadzi się dużo ciepła.
Jeśli twój egzemplarz dopiero odbija po zimie, nie porównuj go z sąsiednim i nie przyspieszaj zabiegów.
Jutro rano obejdź krzew i sprawdź, czy w gronach nie ma zaczątków szarej pleśni. Przy okazji oberwij pędy bez zawiązków i zapisz w notesie datę, kiedy zobaczyłeś pierwsze kwiaty.
Co może pójść nie tak podczas kwitnienia i jak temu zaradzić?
Deszcz w czasie kwitnienia to najczęstszy powód, dla którego zawiązków jest mniej, niż się spodziewasz. Mokre znamię słupka przyjmuje pyłek, ale ulewa spłukuje go, zanim ten zdąży zadziałać. Silny wiatr robi swoje: kwiaty zostają niezapylone i jesienią zbierasz mniej.
Chłód działa podobnie, tylko wolniej. Kwitnienie się wtedy przedłuża, a jego skuteczność spada, więc część kwiatów przekwita bez zawiązania owocu. Do tego dochodzą duże wahania temperatury i susza w tym samym okresie. Każde z tych zjawisk osobno osłabia zawiązywanie, a razem sprawiają, że krzew winorośli owocuje słabo.
Część strat wynika jednak z decyzji, które podejmujesz sam. Nadmiar azotu przed kwitnieniem utrudnia zawiązywanie owoców, a jego niedobór działa tak samo źle. Dlatego nawożenie azotowe wstrzymaj na czas kwitnienia i tuż przed nim.
W tym samym okresie wyłam pasierby przy latorośli, czyli boczne pędy wyrastające z kątów liści. Od tygodnia przed kwitnieniem do dwóch tygodni po nim to najlepsze okno na ten zabieg.
Osobno zaplanuj ochronę. Bezpośrednio przed kwitnieniem wykonaj oprysk przeciw szarej pleśni, który zabezpiecza też przed mączniakiem prawdziwym. Środek i dawkę bierz z etykiety, nie z pamięci. Przy okazji przeglądu krzewu obejrzyj spód liści i młode pędy, bo mączniaka rzekomego łatwiej zatrzymać, gdy zauważysz go wcześnie.
Na koniec dwie rzeczy, które zrobisz w jeden weekend. Uszczknij wierzchołki latorośli tuż przed kwitnieniem, żeby na kilka dni zatrzymać ich wzrost i skierować siłę krzewu do kwiatostanów. I sprawdź, czy woda nie stoi przy korzeniach, bo winorośl źle znosi zaleganie wody. Przy pąkach otwierających się po chłodnej wiośnie licz się z tym, że krzew zakwitnie później niż u sąsiadów i nie panikuj, gdy terminy się rozejdą.
Co robić po kwitnieniu, żeby zawiązki zamieniły się w zdrowe grona?
Kwiatostany przekwitają, a pod nimi pojawiają się drobne, zielone zawiązki. To moment, w którym rozstrzyga się, ile gron zbierzesz jesienią. Deszcz i silny wiatr w trakcie kwitnienia mogą uniemożliwić zapylenie wszystkich kwiatów, a wtedy jesienią zbiór bywa mniejszy.
Po kwitnieniu nie masz już wpływu na zapylenie, ale możesz zadbać o to, żeby zawiązki nie odpadły. Winorośl źle znosi wodę stojącą w glebie. Ciężkie, zalewowe podłoże wywołuje chlorozę liści, czyli blade przebarwienia między nerwami. Podłoże wokół krzewu powinno przepuszczać wodę, a nie trzymać jej jak miska.
Przez pierwsze tygodnie po kwitnieniu utrzymuj umiarkowaną wilgotność. Susza i nadmiar wody w glebie szkodzą roślinie tak samo. Podlewaj, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie, i nie zostawiaj wody w zagłębieniu przy pniu. Miejsce słoneczne i osłonięte od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku, gdzie gromadzi się ciepło, nadal pracuje na rzecz zawiązywania owoców.
Azot odkładasz na bok. Nadmiar azotu w okresie kwitnienia utrudnia zawiązywanie się owoców. Zamiast dokarmiać na siłę, zajmij się pędami.
Pasierby, czyli boczne pędy wyrastające przy latorośli, wyłamujesz od tygodnia przed kwitnieniem do dwóch tygodni po nim. Wtedy nie wybiją oczek zimowych.
Tuż przed kwitnieniem możesz wykonać oprysk przeciw szarej pleśni, który zabezpiecza też przed mączniakiem prawdziwym. Środek i jego dawkę bierzesz z etykiety. Jeśli latorośle rosną zbyt bujnie, uszczyknięcie wierzchołków bezpośrednio przed kwitnieniem na kilka dni hamuje wzrost i poprawia odżywianie kwiatostanów.
Ich zawiązki pojawiają się więc z opóźnieniem i nie porównuj ich do krzewu, który zakwitł w terminie. W najbliższych dniach obejrzyj pędy przy latoroślach i wyłam te bez kwiatostanów. Potem sprawdź, czy ziemia pod krzewem nie zatrzymuje wody.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo kwitnie winorośl?
Kwitnienie winorośli trwa krótko, około 10-12 dni. Okres ten może rozciągać się od jednego do trzech tygodni, zwłaszcza gdy pogoda jest chłodna i deszczowa. Deszcze i chłody wydłużają kwitnienie, ale obniżają jego skuteczność.
Czy winorośl kwitnie w pierwszym roku po posadzeniu?
Nie ma reguły, że winorośl zakwitnie w pierwszym roku po posadzeniu. Termin kwitnienia zależy od mikroklimatu, nasłonecznienia i przebiegu wiosny. Zamiast liczyć na kwiaty, zadbaj o stanowisko: miejsce słoneczne i osłonięte od wiatru, najlepiej przy ścianie budynku.
Dlaczego winorośl nie kwitnie?
Winorośl może nie kwitnąć, jeśli rośnie w złym miejscu lub ma nieodpowiednie warunki w glebie. Krzew źle znosi zalegającą wodę, a ciężkie i zalewowe podłoża powodują chlorozę liści. Sprawdź też nawożenie: zarówno niedobór, jak i nadmiar azotu niekorzystnie wpływają na skuteczność kwitnienia.